Free shipment on orders of € 150,- and more (within EU)

Er zit meer achter circulariteit - deel 1/2

Afgelopen maand schreef Sebastiaan een eerste blog op de Hul le Kes website. Hierin deelt hij de 'Hul le Kes manier van denken', onze beweegredenen en waarden. Deze keer over circulair denken en doen. Wil je de vorige blog teruglezen? Klik dan hier.

Do you prefer to read this blog in English? Click here for the English version.

Circulariteit… Het is een hot topic op dit moment en volgens velen de enige weg naar de toekomst. Ook wij zijn een voorstander van circulariteit en voeren dat stapje voor stapje door in ons bedrijf, het label en ons persoonlijke leven. Toch is het een veel complexer verhaal dan sommigen ons willen doen geloven. Om circulair te kunnen denken en al helemaal om circulair te kunnen handelen moeten we eerst ons eigen gedrag onder de loep nemen. Circulariteit is namelijk niet iets dat alleen gaat over producten. Circulariteit zit overal in verweven alleen herkennen en erkennen we het niet als zodanig. Om te kunnen begrijpen wat circulair naar mijn inziens is wil ik jullie met deze blog graag meenemen in ons huidige systeem en ons huidige denken.

Tegenstellingen

Onze Westerse maatschappij is naar mijn inziens nog in alles gestoeld op de Middeleeuwse Christelijke idealen en de daarbij behorende kruistochten over de wereld. We krijgen nog altijd van jongs af aan aangeleerd, bewust maar vooral onbewust, dat je jouw gelijk moet halen in discussies; dat er goed en kwaad is, man en vrouw, zwart en wit. Over onze levenscyclus wordt ons geleerd dat we worden geboren en weer dood gaan, een super lineaire gedachtegang (en in de christelijke opvoeding dat we dan op de dag des oordeels horen of we naar de hemel of de hel gaan; of we goed of slecht zijn geweest). Ons Westerse denken is in alles doordrongen van tegengesteldheden en ziet geen grijze gebieden, of liever gezegd; die wilt het Westerse denken liever niet zien. Natuurlijk is niet iedereen even zwart/wit ingesteld, maar ik denk dat we gerust kunnen stellen dat we daar allemaal mee zijn opgevoed. Neem nu het volgende lijstje:

 Goed
Kwaad
Hemel
Hel
Mooi
Lelijk
Rijk
Arm
Wit
Zwart
Slim
Dom
Rationeel
Emotioneel
Geordend
Chaotisch
Machtig
Zwak
Autochtoon
Allochtoon
Man
Vrouw
Wij
Zij
Slagen
Falen
Groot
Klein
Dun
Dik
Recht
Krom
Nieuw
Oud
Netjes
Slordig
Leven
Dood
Gelijk
Ongelijk
Bezitten
Ontberen

Slechts een kort lijstje van tegengesteldheden, waarbij we in onze Westerse maatschappij een duidelijke voorkeursrol hebben weggelegd voor alles dat in de linkerkolom staat. We worden in onze opvoeding continu geconfronteerd met opvattingen die ons zoveel als mogelijk tot de linkerkant van de lijst willen laten behoren. Als je als persoon tot iets aan de rechterkant behoort voelt dat, bewust en onbewust, als iets dat minder belangrijk wordt geacht in onze maatschappij. Naar mijn inziens ligt hier het grote falen van ons huidige denken. Zolang we nog in tegengesteldheden blijven denken kunnen we niet volmondig circulair gaan handelen.

Paradigma verandering

Om circulair te worden als maatschappij dienen we ons paradigma bij te stellen. We dienen ons te realiseren dat de hele linkerkolom nooit kan bestaan zonder de rechterkolom. Als er geen donker was geweest zouden we nooit de schoonheid van licht ervaren. Als er geen vrouwen zijn zouden mannen nutteloos zijn en ga zo maar door. Dat wat wij tegengesteld noemen moeten we gaan zien als een geheel dat niet zonder elkaar kan. Tegelijkertijd mogen we ons er bewust van zijn dat er nog heel veel grijsgebieden tussen en rondom de tegenstellingen zijn. Dat grijze gebied is net zo van belang voor onze maatschappij en zorgt voor een harmonieus evenwicht, mits we alles wat daarbinnen valt met net zoveel respect behandelen als we moeten doen bij alle uitersten uit de linker- en rechterkolom. Gelukkig zien we in onze maatschappij dat daar stappen in worden gezet. Steeds beter realiseren we ons dat niet iedereen 100% man of vrouw is en niet iedereen heteroseksueel en niet iedereen zwart of wit. Toch hebben we in ons Westerse denken blijkbaar een angst om de controle te verliezen. Om dingen te kunnen beheersen blijven we alles maar in hokjes plaatsen. We creëren er dus extra hokjes bij/tussen/bovenop om zo alles dat ‘anders’ is een plek te kunnen geven. Ook dat duidt er naar mijn idee nog op dat we als maatschappij nog niet klaar zijn voor intrinsiek circulair handelen.

Voordat ik verder uitleg waarom ik denk dat ons Westerse paradigma ons nog in de weg staat om circulair te handelen hierbij nog twee niet-Westerse levensfilosofieën waarbij het volmaakte evenwicht tussen tegengesteldheden centraal staat.

Yin Yang, tegengestelden versmelten in elkaar

Niet-Westers denken

Allereerst het Yin Yang teken vanuit de oude Chinese leer. Het Yin Yang teken is ons allen bekend en misschien zelfs iets te veel commercieel uitgemolken om nog geloofwaardig over te komen. Desalniettemin is het een prachtig teken dat toont dat de ogenschijnlijke kosmische dualiteit (afgebeeld als zwart en wit, maar te vertalen in alle tegengesteldheden) tegelijkertijd, of eigenlijk, een volmaakte eenheid zijn. Het symbool laat zien hoe het een niet zonder het ander kan en ze letterlijk in elkaar versmolten zitten.

Kabbalistische levensboom

Veel van mijn kennis haal ik uit niet Westerse filosofieën en een voor mij belangrijke levensfilosofie daarbij is Kabbalah. De Kabbalah wordt voor een groot deel samengevat in de zogeheten levensboom. De Kabbalistische levensboom is een schematisch overzicht van het pad die men zou moeten doorlopen tot ‘volmaakte verlichting’. Het interessante aan dit pad is dat het bestaat uit allemaal tegengesteldheden die men met elkaar in evenwicht dient te brengen. Kort, en vanuit mijn perceptie, uitgelegd gaat het ervan uit dat we ons emotionele (IV) en rationele (III) handelen met elkaar in evenwicht dienen te brengen, dit verkrijgt men door eerst de gelijkheid en het evenwicht in ons fysieke en mentale zelf (II) te vinden. Onder andere door onze eigen mannelijke en vrouwelijke eigenschappen te erkennen en onszelf en andere te gaan behandelen als gelijk. Je zou kunnen zeggen dat we onszelf in staat moeten kunnen stellen te zien als psychisch hermafrodiet om het ideale evenwicht tussen onze emoties en rationele denken te kunnen vinden. Wanneer we die balans hebben verkregen zijn we klaar om schoonheid (V) te vinden, schoonheid is alles om ons heen. Schoonheid wordt binnen de Kabbalah gezien als de sleutel naar spiritualiteit, iets dat mij als esthetisch ingesteld persoon enorm intrigeert. Met schoonheid als sleutel en het eerder behaalde evenwicht kunnen we werken aan het evenwicht tussen kracht/macht (VI) en zorg/empathie (VII). Als we dat in evenwicht hebben gebracht komen we volgens de Kabbalah bij de schepping terecht (VIII, IX, X). Vrij vertaalt en op een wat meer hedendaagse manier zijn we dan in de mogelijkheid het evenwicht te vinden in leven en dood en creatie en vormgeving. Pas nadat we al die stappen hebben doorlopen zouden we het leven als een holistisch en oneindig beeld zien zonder tegengesteldheden. Zoveel stappen zouden we dus nog moeten zetten voordat we écht circulair kunnen gaan handelen met volle respect voor alles en iedereen om ons heen.

 

Huidige maatschappij

Dat alles terug vertalend naar onze huidige maatschappij zien we dat we nu als maatschappij vooral druk zijn met het op orde brengen van het tweede spectrum (II, III, IV). Stromingen als Black Lives Matters, genderfluid denken, vrouwen in directiefuncties horen allemaal bij het in balans brengen van de mensen op onze planeet. Ontwikkelingen als de terugkomst van ambachten en handwerk en de vragen die we onszelfs stellen bij technologische innovaties horen bij het rationele en emotionele evenwicht.

Hul le Kes

Met Hul le Kes focussen we ons vooral op de twee laatste spectra (V, VI, VII & VIII, IX, X), zonder daarbij de eerste spectra uit het oog te verliezen natuurlijk. Wij zijn continu op zoek naar de beste manier om balans te vinden tussen esthetiek, impact, empathie, vormgeving, vergankelijkheid en grondstof en proberen dat op een steeds meer circulaire en holistische manier te doen. We moeten alleen realistisch blijven en ons realiseren dat onze maatschappij als geheel nog niet bij dat stadium is aanbeland. Onze missie is vooral om wel deze stadia met iedereen te delen, zodat we als maatschappij worden getrokken naar een intrinsiek circulair gedrag. 

Om circulair te kunnen handelen dienen we alles dus als een geheel te gaan zien, een geheel waarin niets belangrijker of minder belangrijk is dan het andere. Holistisch denken, waarbij geen begin of eind zichtbaar is en geen tegenstellingen bestaan. Hoe we daar kunnen komen en meer concrete voorbeelden deel ik in het tweede deel van deze blog met jullie. 

(TIP: als je meer wilt weten over de tien disciplines van Kabbalah met betrekking tot mode en design: In juni 2021 zal het Fashion + Design Festival Arnhem gaan over 'Purpose'. Het doel van mode en design in onze maatschappij zal dan worden uitgelegd aan de hand van de tien disciplines vanuit de Kabbalah)


Sebastiaan Kramer (34) is algemeen directeur bij Hul le Kes. Samen met Sjaak Hullekes studeerde hij af aan ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem. Sinds hun afstuderen werken en leven ze samen. Hoewel Sebastiaan zijn carrière startte als mode ontwerpers houdt hij zich tegenwoordig bezig met de bedrijfsvoering. Hij studeerde bedrijfskunde waar hij zich focuste op niet-Westerse en alternatieve manieren van management. Naast zijn werk voor Hul le Kes is hij directeur bij  Studio RYN en artistiek directeur van zowel Fashion + Design Festival Arnhem en Duurzame Mode 025.




Share this post